Boeren in netwerken roepen luider

Oxfam-Wereldwinkels organiseerde op 3 oktober 2008 een ‘koffiedag’ met een aantal relevante spelers uit de Oost-Afrikaanse koffiesector.

Een belangrijk aandachtspunt was het Internationale Koffieakkoord, dat de
Internationale Koffieorganisatie (ICO) in september 2007 goedkeurde.

Het Afrika Koffieforum, dat we op 26 en 27 april 2007 in Gent organiseerden, stelde dat de kleine producenten een stem moeten krijgen in de ICO. De Europese Unie en het Gemeenschappelijk Fonds voor Grondstoffen (een financiële instelling voor overheden om de handel in grondstoffen van ontwikkelingslanden te ondersteunen) zouden actief moeten werken aan een strategie om kleine producenten te consulteren en te informeren. Van hun kant verklaarden de aanwezige producentenorganisaties zich bereid samen te werken aan een nationaal en regionaal Afrikaans netwerk.

Hoewel Oxfam hierop aandrong, heeft de ICO de eis om kleine producenten een stem te geven niet expliciet opgenomen in het hernieuwde koffieakkoord. Enzo Barattini, de vertegenwoordiger van de Europese Commissie, verdedigde zich dat zoiets niet mogelijk is zolang er geen uitgebouwde netwerken zijn die de koffieboeren vertegenwoordigen.

Eén stem
Over de organisatie van deze netwerken is in Kampala uitgebreid gediscussieerd door vertegenwoordigers van boerencoöperaties, de nationale koffieassociatie van Uganda, de vertegenwoordiger van de Europese Commissie in Uganda, de Ugandese overheid, consultants, onderzoekers van de Africa Coffee Academy en natuurlijk onze koffiepartners uit de regio.

Op vraag van de deelnemers hadden we geen actoren uit de private sector uitgenodigd.
Van het nut en de voordelen van een stevig koffienetwerk hoefden we de producenten niet meer te overtuigen. Hoe ze de zaken kunnen aanpakken, en wie ze daarvoor moeten aanspreken, is echter een ander paar mouwen.

Op Ugandees niveau waren de aanwezige coöperaties en de koffieassociatie alvast bereid om toenadering tot elkaar te zoeken. Ze delen niet altijd dezelfde visie, maar beseffen dat ze met één stem moeten spreken om hun beleidsmakers wakker te schudden. In de regio zijn reeds enkele grote netwerken actief. Global Alliance of Coffee and Commodities (GLACC) verdedigt de belangen van de kleine grondstoffenboer in Oost- Afrika, African Fairtrade Network (AFN) komt op voor fairtradeboeren in het ganse continent. Beiden zijn enthousiast om meer op beleids- en lobbywerk te focussen en samen te werken.

Koffieforum: vervolg in 2010
Om te lobbyen, is informatie over internationale akkoorden en organisaties onontbeerlijk. Daarom zal Oxfam-Wereldwinkels de netwerkcoördinatoren van alle nuttige informatie over de ICO voorzien. Anderzijds is de input van de netwerken over noden en prioriteiten van de koffieproducenten onontbeerlijk voor ons internationaal lobbywerk.

Oxfam-Wereldwinkels plant in het voorjaar van 2010 een nieuwe bijeenkomst in Oost-Afrika. Het wordt een meerdaags regionaal forum waar we onder andere de samenwerking met de private sector willen belichten en producenten onderling of met de overheden in dialoog kunnen gaan.
In afwachting polst onze Politieke Dienst de Europese Unie om netwerken van kleine (koffie)boeren te betrekken bij het opstellen van haar internationale handelsakkoorden, zoals de EPA’s. We zullen ook nagaan of en hoe we de ICO en het Gemeenschappelijk Fonds voor Grondstoffen kunnen vragen om te werken rond de informatiestroom naar de producenten.

W2 - november 2008