Bio Gold: biokoffie uit de schaduw van het bos

In Ethiopië werkt Oxfam-Wereldwinkels samen met Oromia Coffee Farmers Cooperative Union. In 2009 kochten we van hen vooral Yirgacheffekoffie om er de Bio Gold van te maken.

Yirgacheffe is een echte delicatessenkoffie die de boer vanaf het eerste moment met extra zorg omringt. De koffiestruiken groeien in een schaduwrijke natuurlijke omgeving, de teelt is volledig biologisch. De boeren plukken de bessen met de hand. De boeren brengen de rode bessen naar de coöperatie, die zorgt voor de verwerking. De bessen gaan door een machine die de buitenste laag er afhaalt. Deze pulp is goede compost voor de koffiestruiken.

Marijke Moyson van de communicatiedienst van Oxfam-Wereldwinkels bezocht de koffieboeren van Oromia:
"Bij de coöperatie Haro krijgen we een rondleiding langs de koffieveldjes. Het wordt meteen duidelijk wat er met schaduw- en boskoffie bedoeld wordt. Rond het kleine dorp lijkt het of er enkel bossen staan. Tussen de hoge bomen en de bananenbomen ontdekken we de kleinere koffiestruiken, alsof ze hier heel gewoon in het wild groeien. Dat is ook zo. Koffiestruiken zijn inheemse planten in Ethiopië. Dat maakt het zo gemakkelijk om ze hier te onderhouden. Er is minder gevaar voor ziekten en schimmels.

De schaduw- of boskoffie vormt een belangrijke troef in de strijd tegen klimaatverandering. De koffieboeren van Oromia lijden onder de gevolgen van de klimaatverandering.
De boeren zijn volledig afhankelijk van de regen. En die laat op zich wachten. Als het water dan uiteindelijk uit de hemel valt, regent het hard. Te hard. Daardoor spoelt de vruchtbare bovenste grondlaag weg, terwijl de bodem niet de tijd krijgt om het water op te nemen.
De stijgende temperaturen zorgen ervoor dat sommige insecten, die schadelijk zijn voor de koffieplanten, beter gedijen. De traditionele methode om koffie in de schaduw van andere bomen te kweken is een zeer goed middel om de gewassen te beschermen tegen insecten, te harde regens of gronderosie.

Eigenlijk zouden we deze boeren moeten belonen omdat ze door hun manier van produceren meehelpen om de impact van de klimaatveranderingen te verkleinen. Een ‘schaduwkantje’: omdat de struiken zo weinig onderhoud vragen, merk je dat de veldjes vol staan met oude en slecht gesnoeide struiken. Dat roept dan weer vragen op of de productie wel op peil blijft.

De oogst is net achter de rug, maar er is nog redelijk wat activiteit tussen de struikjes. De bessen die op de grond gevallen zijn, worden zorgvuldig bijeengeraapt. Ze zijn al half gedroogd, sommige beginnen te fermenteren. Dit wordt de koffie die de boeren zelf zullen drinken. Het is een raar gevoel: weten dat wij de perfecte bessen in onze kop krijgen en zij de afval opdrinken."

> Lees meer over Oromia Coffee Farmers Union




Tekst en foto's: Marijke Moyson
Communicatiedienst Oxfam-Wereldwinkels
Ethiopië december 2009
Verschenen in W2 van maart 2010